O widoczności, języku i solidarności.
W Kaliszu spotkałyśmy się na dwudniowych, warsztatach poświęconych doświadczeniom lesbijek i kobiet nieheteronormatywnych w Polsce. Gościł nas Bank Równości (dzięki!), tworząc bezpieczną, uważną przestrzeń do rozmowy, która była jednocześnie osobista i polityczna.
Zjechałyśmy się z całej Polski – aktywistki i aktywiści, przedstawicielki koalicji oraz organizacji działających w różnych częściach kraju. Wśród uczestników byli również mężczyźni sojusznicy, którzy przyszli przede wszystkim słuchać. To było ważne i symboliczne: rozmowa o lesbofobii nie jest rozmową „obok”, ale częścią szerszej refleksji o równości i odpowiedzialności w ruchu marszowym.
Warsztaty miały charakter zamknięty i były facylitowane wewnętrznie. Dzięki temu mogłyśmy pozwolić sobie na szczerość – bez konieczności tłumaczenia podstaw czy upraszczania doświadczeń.
Zaczęłyśmy od mediów. Analizowałyśmy konkretne przykłady artykułów i materiałów prasowych: nagłówki, które sprowadzają relacje kobiet do sensacji; teksty, w których lesbijki pojawiają się wyłącznie w kontekście kontrowersji; brak historii o codzienności, pracy, rodzinie, starzeniu się czy sukcesach. Zwracałyśmy uwagę na powtarzające się schematy: fetyszyzację, infantylizowanie, podważanie trwałości relacji między kobietami.
Rozmawiałyśmy też o niewidzialności – o tym, jak często lesbijki „znikają” pomiędzy narracją o prawach kobiet a narracją o społeczności LGBT+. Jak rzadko ich perspektywa jest punktem wyjścia, a nie przypisem. Padały osobiste historie: o ważeniu słów w pracy, o unikaniu pytań przy świątecznym stole, o tym, jak brak reprezentacji wpływał na dorastanie i budowanie poczucia własnej wartości.
Ważnym elementem spotkania była wspólna praca nad rekomendacjami dla dziennikarzy i dziennikarek. Wypracowałyśmy konkretne wskazówki: jak pisać o lesbijkach bez egzotyzowania; jak nie sprowadzać ich doświadczeń wyłącznie do tożsamości; jak uwzględniać różnorodność wieku, miejsca zamieszkania, klasy społecznej; jak oddawać głos bohaterkom zamiast mówić za nie. To był moment sprawczości – przejście od diagnozy do propozycji zmiany.
Nie zabrakło rozmowy o aktywizmie: o wypaleniu, o odpowiedzialności za młodsze pokolenia, o budowaniu bezpiecznych struktur wsparcia. O tym, że widoczność to nie tylko obecność w mediach, ale też codzienna solidarność i uważność wobec siebie nawzajem.
Te dwa dni w Kaliszu były doświadczeniem wspólnoty. Pokazały, że kiedy tworzymy przestrzeń do słuchania i mówienia z własnej perspektywy, powstaje coś więcej niż warsztat – powstaje sieć wsparcia i realne narzędzia zmiany.
Projekt był realizowany przez Fundację Brokat. Gościł nas Bank Równości.
Wsparcia udzieliła EuroCentralAsian Lesbian* Community @elc_lesbiancommunity.
This project was funded by the EuroCentralAsian Lesbian* Community and co-funded by the European Union. Its contents are the sole responsibility of Fundacja Brokat implementing the project, and do not necessarily reflect the views of the EuroCentralAsian Lesbian* Community, nor of the European Union.
